تغيير و تحول و تعمير وسايل مورد‌استفاده در زندگي روزمره امري غيرقابل اجتناب است. نماي ساختمان‌ها نيز از اين مسأله مستثنا نبوده و لازم است كه هر از گاهي تحت بررسي و تعمير قرار گيرند.

مفهوم تعمير ساختمان در صنعت اندكي ناشناخته است. بيشتر اوقات تعمير به مفهوم نظافت نما درنظر گرفته مي‌شود. درواقع اين تنها يكي از مفاهيم تعمير ساختمان يا (BMU) Building Maintenance Unit است. تمامي اجزاي نماها به آب‌و‌هوا حساسند و با گذشت زمان، تغييرات دمايي، اشعة‌ فرابنفش، گرد‌و‌غبار، باران و .... نما تحت‌تأثير قرار مي‌گيرد. گرد‌و‌غبار و دوده برروي شيشه‌ها و پانل‌هاي ACP قرار گرفته، آب باران به‌همراه آلاينده‌هاي زيست‌محيطي برروي نما جاري شده و اثري ويران‌گر برروي نما مي‌گذارد.

واحدهاي نگهداري ساختماني

تغيير و تحول و تعمير وسايل مورد‌استفاده در زندگي روزمره امري غيرقابل اجتناب است. نماي ساختمان‌ها نيز از اين مسأله مستثنا نبوده و لازم است كه هر از گاهي تحت بررسي و تعمير قرار گيرند.

مفهوم تعمير ساختمان در صنعت اندكي ناشناخته است. بيشتر اوقات تعمير به مفهوم نظافت نما درنظر گرفته مي‌شود. درواقع اين تنها يكي از مفاهيم تعمير ساختمان يا (BMU) Building Maintenance Unit است. تمامي اجزاي نماها به آب‌و‌هوا حساسند و با گذشت زمان، تغييرات دمايي، اشعة‌ فرابنفش، گرد‌و‌غبار، باران و .... نما تحت‌تأثير قرار مي‌گيرد. گرد‌و‌غبار و دوده برروي شيشه‌ها و پانل‌هاي ACP قرار گرفته، آب باران به‌همراه آلاينده‌هاي زيست‌محيطي برروي نما جاري شده و اثري ويران‌گر برروي نما مي‌گذارد.

سيليكون به‌عنوان پرمصرف‌ترين مادة مورد استفاده در صنعت نماسازي، به‌مرور زمان از بين مي‌رود. حتي در بسياري از مواقع پرندگان به بخش سيليكوني نما حمله مي‌كنند و آن‌را دربرابر خوردگي و زوال غيرمقاوم مي‌سازند.

بنابراين لازم است اقدامات جدي براي نظافت و نگهداري نماي ساختمان به‌صورت متناوب صورت پذيرد.

سه جنبة مهم در واحد نگهداري ساختمان وجود دارد:

  • نظافت متناوب (سيكل نظافت)
  • شناسايي منطقه‌اي كه در آينده‌اي نزديك به رسيدگي نياز دارد
  • نگهداري، جايگزيني يا تعمير

در منطقة NCR واقع در هندوستان كه مركز توسعه‌هاي جديد و فعاليت‌هاي ساختماني است، گرد‌و‌غبار زيادي در هوا پراكنده است كه در پوستة خارجي ساختمان مي‌نشيند و نماي خارجي آن‌را ضايع مي‌كند.

 گرد‌و‌غبار و دوده، موادي شيميايي‌ هستند كه در طبيعت وجود دارند و مي‌توانند اسيدي باشند و هنگامي‌كه با باران آميخته مي‌شوند سطح شيشه و پانل‌هاي آلومينيومي-كامپوزيتي را از بين مي‌برند. از ‌آنجاييكه نظافت نما عملي نيست كه فقط يكبار صورت گيرد، هر زمان كه در نظافت زمان‌بندي‌شدة ساختمان تعويقي صورت مي‌پذيرد، مواد شيميايي موجود در هوا يا تشكيل‌شده برروي شيشه و نما، تأثير ناگواري برروي اجزاي نما مي‌گذارند و درنتيجه از لحاظ اقتصادي ضربة بزرگي وارد مي‌سازند.

شست‌و‌شوي مكرر نما، مزيت‌هاي ديگري نيز دارد. اين عمل به پيداكردن بخش مشكل‌دار نما كمك مي‌كند. ممكن است در بخش سيليكوني نما فاصله‌اي ايجاد شده و يا پانلي لق شده باشد و يا درزبندي پانل‌ها به‌هم خورده و نشتي به‌وجود آورده باشد. تمامي اين موارد را به‌راحتي ازطريق شست‌وشوي نما مي‌توان شناسايي كرده و تصحيح نمود.

سيستم‌هاي BMU (واحدهاي نگهدارنده) متعارف ساختماني:

سيستم‌هاي دسترسي ساختمان بنا به ارتفاع ساختمان و شكل هندسي آن (50-0 متر، 100-50 متر، 200-100 متر و بالاتر) ساخته مي‌شوند. به‌گفتة ماهش آروموگام (Mahesh Arumugam)، مدير شركت تكنولوژي نماي مين‌هارت (Meinhardt)، ساختمان‌هاي بلند و با شكل‌هاي پيچيده‌تر، دسترسي جهت نظافت را دشوارتر مي‌كنند.

امروزه، سيستم‌هاي دسترسي نما به يك فن‌آوري برتر تبديل شده‌اند. چند دهه قبل، تنها سيستم موجود در هند، سيستم‌هاي قابل حمل بوده كه سالانه جابه‌جا مي‌شدند اما امروزه سيستم‌هاي موتوريزه‌اي موجود است كه از درجة اتوماسيون بالايي برخوردارند.

در ذيل به تعدادي از سيستم‌هاي كاربردي حمل‌و‌نقل و دسترسي نما اشاره مي‌كنيم:

1- حركت به‌همراه طناب (Abseiling):

استفاده از طناب (روش مرد عنكبوتي)، يكي از روش‌هايي معمول است كه براي نظافت ساختمان به‌كار مي‌رود.

 

 

اين سيستم شامل تجهيزات كوهنوردي و طناب به‌همراه روش ايمني‌سازي ازطريق طناب ثانويه، مي‌باشد. لازم است كه طناب در بالاي ساختمان توسط يك لنگر بسته و نگه داشته شود. علاوه بر آن، نياز است كه اين طناب‌ها و تجهيزات به‌طور مستمر چك شده و نصب گردند.

روش مرد عنكبوتي بيشتر در پروژه‌هاي كوچكي كه تعمير و نگهداري ساختمان لزوماً مي‌بايست اقتصادي باشد، به‌كار مي‌رود. اين روش همچنين در ساختمان‌ها و مكان‌هاي خاصي كه استفاده از هرگونه سيستم نگهداري ديگري ممكن نيست، ديده مي‌شود. براي مثال روش طناب، جهت شست‌و‌شوي آتريوم‌ها (اتاق‌هاي مخفي) يا مكان‌هاي U شكل استفاده مي‌شود چراكه امكان جاسازي سيستم‌هاي پيچيده‌تر وجود ندارد.

محدوديت‌هاي طناب‌شويي يا آب‌سيلينگ:

  • اين تكنولوژي تنها براي نظافت نما مورد استفاده قرار مي‌گيرد. براي ساير موارد نگهداري نظير چك‌كردن شيشه، جايگزين‌سازي شيشه يا پركننده‌هاي بتونه يا چسبي، به سيستم‌هاي دسترسي ديگري نياز خواهد بود.
  • از اين روش در مدت زمان كوتاهي مي‌توان استفاده كرد چراكه در بلندمدت به سيستم جريان خون كارگران لطمه وارد مي‌كند. لكن با پيشرفت تكنولوژي، محافظ‌هاي جديدي عرضه شده است كه با استفاده از آن‌ها امكان بهره‌برداري از 8 ساعت كاري بدون ايجاد هيچگونه مشكل در گردش خوني فراهم مي‌شود. جهت بهبود سيكل نظافت، مي‌توان تعداد كارگران مستقر را همزمان افزايش داد تا سيستم نظافت تسريع گردد.
  • ازطرفي آويزان‌شدن يك كارگر از سقف ساختمان موجب ناراحتي ساكنين آن مي‌شود.

نوع پيشرفته آب‌سيلينگ يا استفاده از طناب، روش صندلي معلق (flying Chair) است. در اين روش كارگر به‌راحتي برروي صندلي كه توسط موتور كنترل مي‌شود، نشسته است و تمامي تجهيزات به‌جاي آن‌كه در‌دست مرد آويزان قرار گيرد، به صندلي متصل است. اين روش مطمئن‌تر بوده و تجهيزات بالاي ساختمان (در محل لنگر) پايدارتر و با ثبات‌ترند.

2- سيستم واگن‌دار يا قفس:

مادر تمام تجهيزات نظافت ساختمان، واگن يا قفسه‌اي است كه از دو سو توسط چهار طناب فولادي با ظرفيت نگهدارندة بسيار بالا، به قلاب و پايگاه لنگري در سقف ساختمان متصل است و به حالت آويزان درآمده است. در هر طرف، يك طناب به موتور متصل بوده و طناب ديگر طناب ايمني محسوب مي‌شود. اين سيستم عملكردي همانند آسانسور و يا واگن‌هاي مورد استفاده در اجزاي ساختمان‌سازي دارد.

اندازه‌هاي واگن به‌صورتي است كه امكان جابه‌جايي دو نفر و تجهيزات موردنياز آن‌ها را دارد. يك واگن يا قفس كه داراي استاندارد بين‌المللي باشد، در ابعاد 8/0x2، 8/0x5/2 يا 8/0x3 بوده و بنابر استاندارد CE، وزن آن نبايد بيش از 240 كيلوگرم باشد.

در كشور هندوستان از استاندارد BIS استفاده شده است به‌طوري‌كه واگن‌هايي با عرض 5/2 متر نيز طراحي شده‌اند كه امكان جابه‌جايي پانل‌هايي به‌طول 2 متر با توجه به شكل ساختمان فراهم شود.

 

 

يك واگن معمولي

 

ايمني چنين واگني با طراحي استاندارد آن تضمين مي‌گردد. يك واگن توسط 4 طناب فولادي با قابليت كششي بالا به حالت معلق در مي‌آيد. اين واگن‌ها يا خود بالابرنده بوده و يا واگن‌هاي برقي هستند كه در سقف سوار شده و كنترل مي‌شوند. اگر هركدام از سيم‌ها (طناب‌ها) پاره شوند، يك شيشه يا اهرم ايمني در واگن استاندارد وجود دارد كه مي‌توان آن‌را فشار داد و در اين‌صورت واگن با ايمني كامل به‌سمت پايين هدايت شده و برروي زمين قرار مي‌گيرد.

 

 

ساينل ملهوترا، مدير اپل‌تري: ما واگن‌هايي با عرض 5/2 متر طراحي كرده‌ايم تا بتوانيم پانل‌هايي با عرض 2 متر را با توجه به شكل پروژه جابه‌جا كنيم

 علاوه بر آن، مانند ساير تجهيزات ساختماني، لازم است كه از اين واگن‌ها نيز به‌خوبي نگهداري شود تا عملكرد صنعتي خوبي را به‌همراه داشته باشند.

3- سيستم تك‌ريلي (Monorail System):

سيستم تك‌ريلي، متداول‌ترين روشي است كه در هندوستان مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين روش داراي تمامي خواص و فوايد يك سيستم BMU (نگهداري ساختمان) بوده و همزمان روشي غير‌هزينه‌بر است. در اين روش، ريلي در سطح خارجي سقف ساختمان نصب شده و واگن‌ها از اين ريل‌ها آويزان مي‌شوند و درواقع قادرند تمامي محيط اطراف را از آنجا پوشش دهند.

محدوديت‌هاي اين روش:

از آنجاييكه ريل‌ها در اين روش كاملاً مشخص‌اند، شكل ظاهري ساختمان را برهم زده و نماي بدي ايجاد مي‌كنند، لذا اين روش چندان مورد تأييد معماران نيست.

با اين وجود، با برنامه‌ريزي دقيق مي‌توان ساختمان را طوري طراحي كرد كه ريل‌ها در سقف ادغام شوند و چنان پوشانده شوند كه گويا بخشي از ساختمان مي‌باشند.

 

 

 

مونوريل يا تك‌ريل افقي

4- سيستم BMU متحرك

ايمن‌ترين سيستمي كه به‌عنوان BMU شناخته مي‌شود و در اصطلاح عاميانه با آن مترادف است، سيستمي است كه در آن ماشين BMU برروي سقف نصب شده و از آن‌جا امكان حركت دارد. اين ماشين يا برروي ريل و يا برروي چرخ‌هايي حركت مي‌كند كه توسط موتوري هدايت مي‌شود. در شرايط ايده‌آل، اين دستگاه در زمان طراحي ساختمان جزئي از ساختمان درنظر گرفته مي‌شود و طراحي به‌گونه‌اي است كه اين تركيب را در خود جاي دهد. در اين سيستم به كمترين نيروي ‌انساني نياز مي‌باشد. نياز به نگهداري و تعمير در اين سيستم كمتر بوده و كاملا‍ً خودكار مي‌باشد. اين سيستم را براساس نياز هر ساختمان مي‌توان توليد و نصب نمود.

اين مجموعه شامل يك اهرم حامل و يك ميله عمود بر آن بوده كه اهرم حامل مي‌تواند تا 45 متر ارتفاع گرفته و ميلة عمود بر آن تا 360 درجه منحرف گردد. معمولاً اهرم مياني برروي سيستم ريلي نصب‌شده روي سقف حركت مي‌كند. درصورتي‌كه اين مجموعه به‌خوبي طراحي گردد، عمر آن بيش از 30 سال خواهد بود. اين روش، متداول‌ترين روش نظافت و تعمير ساختمان در غرب و خاورميانه مي‌باشد.

 

سيستم BMU متحرك

 

ماهش آروموگام، مدير شركت نماسازي مين‌هارت: سيستم‌هاي BMU براي ساختمان‌هايي در هر شكل و اندازه طراحي مي‌شوند. ما در شركت مين‌هارت كه يكي از بزرگترين مشاوران سيستم BMU (واحد نگهداري ساختماني) در جهان محسوب مي‌شود، بسياري از پروژه‌هاي BMU پيچيده را عملي ساخته‌ايم.

 

تركيب طراحي BMU با طراحي ساختمان:

BMUها بخش ضروري از يك ساختمان را تشكيل مي‌دهند اما بسيار ناديده گرفته مي‌شوند. اين مجموعه شامل ريل‌هاي نصب‌شده، طناب‌هاي مورد استفاده براي معلق‌سازي واگن‌ها و يا نيروهاي كاري، همگي از ابعاد قابل رؤيتي برخوردارند ولي در شكل ظاهري ساختمان ناديده گرفته مي‌شوند.

روش درست آن است كه در مراحل اوليه با كمك‌ مشاورين، واحد BMU را در طرح معماري با ساختمان يكي كنيم.

درواقع لازم است كه اين مجموعه در ساختار ساختمان تركيب شده و طراحي و برنامه‌ريزي براي نصب اين بخش، از ابتداي ساخت پيش‌بيني مي‌گردد.

اطلاعات لازم جهت برنامه‌ريزي‌ براي نصب BMU عبارت است از:

  • درنظر گرفتن چشم‌انداز آتي ساختمان/ طراحي سه‌بعدي/ طراحي اوليه
  • برنامه‌ريزي براي سقف ازنظر معماري و ساختماني
  • ارتفاعات
  • طراحي طبقات
  • تجهيزات موجود برروي سقف: فضاي خالي برروي سقف
  • ديواره‌هاي خارجي نما كه نشان‌دهندة برآمدگي‌ها و فرورفتگي‌ها باشد

اگر فاكتورهاي فوق در ابتدا مدنظر قرار گيرند، نگهداري، نصب و هرگونه تعمير بعدي آسان مي‌گردد، چراكه تنها در‌صورتي مي‌توان به يك سيستم BMU تجميع‌يافته دست يافت كه مراحل طراحي آن درنظر گرفته شده باشد.

آيندة BMU:

هر ساختماني به تعمير و نگهداري نياز دارد اما در هندوستان اين مسأله بيشتر احساس مي‌شود. لذا لازم است كه سيستم‌هاي BMU به‌طور جدي برروي ساختمان مستقر شوند.

پيش‌بيني مي‌شود كه نسل بعدي سيستم‌هاي شست‌وشوي نما در هند، چهرة ظاهري اين كشور را تغيير دهند. بسياري از اين سيستم‌ها درحال ورود به بازار هندوستان مي‌باشند. نمونة بارزي از نسل جديد اين سيستم‌ها، حالتي است كه واگن معلق همانند گذشته از سقف آويزان است اما با اين تفاوت كه اين واگن‌ها داراي سيستم شست‌وشوي خودكار مي‌باشند. اين سيستم خودكار، مادة تميزكننده را برروي سطح نما پاشيده و لذا نظافت نما به‌صورت اتوماتيك انجام شود. اما براي تعمير و نگهداري، استفاده از نيروي ‌انساني ضروري است. محدوديت ديگر آن است كه اگر ساختماني نماي خاصي با برآمدگي و فرورفتگي داشته باشد، نمي‌توان از اين روش براي نظافت آن استفاده كرد.

سيستم ديگري كه به‌عنوان BMU نسل جديد شناخته مي‌شود، حالتي است كه دستگاه نظافت برروي خود نما نصب مي‌شود به‌طوري‌كه هر پنجره با موتور و پاك‌كن مخصوص خود مجهز شده است. موتور مايع تميزكننده را برروي پنجره اسپري مي‌كند و پاك‌كن آن‌را به‌سمت پايين مي‌كشد و پنجره تميز مي‌شود. البته تجهيز پنجره به اين امكانات و نصب آن براي هر پنجره بسيار هزينه‌بر خواهد بود. ازطرفي لازم است كه پاك‌كنند‌ه‌ها دوره‌اي جايگزين شوند.

اما بزرگترين سيستم‌هاي نظافت، تكنولوژي پيشرفته نظافت با روبات (Robotic Cleaning) است. در اين روش جعبة مكعبي به پنجره چسبيده است و درون آن به سيستم ليزر تجهيز شده است. اين جعبه مساحت پنجره‌اي كه به نظافت نياز دارد را با استفاده از دستگاه ليزري اندازه‌گيري كرده و ثبت مي‌كند. همچنين در اين جعبه محفظه‌اي پر از مادة تميز‌كننده قرار دارد. اين جعبه برروي نما با حركاتي از پيش تعريف‌شده (هوشمندانه) و با استفاده از سيستم CNC خود حركت كرده و بعد از آن به‌طور اتوماتيك در گوشه‌اي از نما، توقف مي‌كند. حال لازم است كه جعبه برداشته شده و برروي پنجرة بعدي قرار گيرد. اين روش، نوآوري جديدي براي ابعاد كوچك نظير پنجرة جلوي مغازه‌ها مي‌باشد.

همانطوركه ديديم تكنولوژي مسير طولاني را طي كرده و سريعاً درحال تغيير و تحول است. لذا سيستم‌هاي BMU براي نگهداري ساختمان‌ها بسيار ضروري خواهند بود.

نوشتن دیدگاه

نظراتی که حاوی توهین یا افترا می باشند، منتشر نخواهند شد.
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی یابند.


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

خبرنامه پیامکی



شماره همراه:

عضویت لغو عضویت

لطفا شماره خود را بدرستی وارد نمائید!